13 Problem / 13 Çözüm
1- 18 m derinlikte;
a) Hidrostatik basınç kaç atm dir?
b) Mutlak basınç kaç atm dir?
c) Havadaki Oksijen ve Nitrojenin kısmi basınçları ne olur?
Cevap -
a) 18 / 10 = 1.8 atm
b) 1.8+1.0 = 2.8 atm
c) Havadaki Oksijenin 18 m deki kısmi basıncı 2.8 x % 21 = 0.588 atm
Havadaki Nitrojenin 18 m deki kısmi basıncı 2.8 x % 79 =2.212 atm
2- Bir denge yeleğinin manuelinde kaldırma kapasitesinin 44 libre olduğu yazıyor. Bu denge yeleği tam olarak şişirildiğinde kaç litre hacmi olur? 1 libre = 0.453 kg, suyun özgül ağırlığı 1.0 kg/litre dir.
Cevap -
44 libre = 44 x 0.453 = 19.932 kg
19.932 kg / 1.0 kg/litre = 19.932 litre
3- Su yüzeyinde 20 litre hacmindeki bir balon, 30 m derinliğe indirildiğinde hacmi kaç litre olur?
Cevap -
Su yüzeyindeki mutlak basınç = (0 / 10) + 1 = 1 atm
30m derinlikte mutlak basınç = (30 / 10) + 1 = 4 atm
P1 x V1 = P2 x V2
1 x 20 = 4 x V2 V2 = 5 litre
4- 18 m derinlikte suyun sıcaklığı 17 derece santigrad, yüzeyde ise 30 derece santigrad tır. 18 m derinlikte 5 litre hacmindeki balon yüzeyde kaç litre gelir? Kelvin sabiti K=273
Cevap -
Su yüzeyindeki mutlak basınç = (0 / 10) + 1 = 1 atm
18m derinlikte mutlak basınç = (18 / 10) + 1 = 2.8 atm
(P1 x V1) / T1 = (P2 x V2) / T2
(2.8 x 5) / (17+273) = (1 x V2) / (30+273)
14 / 290 = V2 / 303 V2 = 13.39 litre
5- 12 litrelik bir tüp 200 bar basınçla doldurulmuş ve sıcaklığı 27 derece santigrad olarak ölçülerek arabanın bagajına konulmuştur. Araba güneşte altında uzun süre bekleyip tüpün sıcaklığı 63 derece santigrad a ulaştığında tüpün basıncı kaç bar olur? Kelvin sabiti K=273
Cevap -
(P1 x V1) / T1 = (P2 x V2) / T2
( 200 x 12 ) / ( 27+273) = (P2 x 12) / (63+273)
2400 / 300 = 12 P2 / 336 P2 = 223.99 bar
6- Oksijenin kısmi basıncını 1.6 atm ye ulaştığında oksijen zehirlenmesinin başladığını biliyoruz. %40 oksijen ihtiva eden bir karışımla dalındığında kaç metre derinlikte oksijen zehirlenmesi ile karşılaşılabilir?
Cevap -
Oksijenin kısmi basıncının kaç metre derinlikte 1.6 olduğunu hesaplamak gerekir.
P x %40 = 1.6
P = 1.6 / %40 = 4 atm
4 atm mutlak basıncın olduğu derinlik ise (4 – 1) x 10 = 30 m
7- 30 derece santigrad sıcaklıktaki 200 barla doldurulmuş 10 litrelik bir tüpün vanasınaı tamamen açar isek tüp boşaldığında sıcaklığı ne olur? Kelvin sabiti K=273
Cevap -
(P1 / V1) / T1 = (P2 x V2) / T2
(200 / 10) / (30+273) = (1 x 10) / (T+273)
20 / 303 = 10 / (T+273)
303 / 20 = (T+273) /10
3030 /20 = T+273 T= - 121.5 derece santigrad
8- Yüzeyde 25 litre/dakika hava soluyan bir dalgıç 30 m derinlikte 10 dakikada kaç litre hava solur?
Cevap -
30 m de mutlak basınç (30 / 10) + 1 =4 atm
30 m derinde 4 x 25 = 100 litre/dakika hava solur.
10 dakikada 100 x 10 = 1000 litre hava soluyacaktr.
9- Yüzeyde 25 litre/dakika hava soluyan bir dalgıç 30 m derinlikten yüzeye çıkıncaya kadar kaç litre hava tüketir? Dalgıç 5 m de 5 dakika emniyet dekompresyonu yaparak yüzeye çıkacaktır. Yüzeye çıkış hızı 10 metre/dakikadır.
Cevap -
30 m de mutlak basınç (30 / 10) + 1 =4 atm
Çıkışta ortalama basınç 4 /2 = 2 atm dir.
Yüzeye çıkış süresi 30 m / 10 m/dk = 3 dakika
Çıkış süresinde 2 x 25 x 3 = 150 litre hava tüketir.
5 m de mutlak basınç (5 /10) +1 = 1.5 atm
Emniyet dekompresyonunda tüketilen hava 1.5 x 25 x 5 = 187.5 litre dir.
Dalgıç 30 m den yüzeye çıkıncaya kadar 150 + 187.5 = 337.5 litre hava tüketir.
10- 200 bar basınçla doldurulmuş 18 litre tüpte kaç litre hava vardır?
Cevap -
200 x 18 = 3600 litre
11- 2000 litre havayı 10 litrelik dalış tüpüne doldurduğumuzda tüpteki basınç ne olur?
Cevap -
2000 / 10 = 200 bar
12- Vanası açık olarak duran bir tüp içerisindeki basınç nedir?
Cevap -
Vanası açık olarak duran bir tüp içerisindeki basınç ortam basıncına eşittir.
13- 200 atm ile doldurulmuş 12 litre bir tüpün vanası yüzeye açılarak boşaltılırsa, tüpten ne kadar hava boşaltılmış olur?
Cevap -
Yüzeyde mutlak basınç 1 atm dir.
Tüpten boşaltılan hava (200-1) x 12 = 2388 litre dir.
Yazan : Mehmet Avadan
|
